Đây được xem là bước chạy đà quan trọng ngay trước đêm báo cáo tốt nghiệp chính thức của các bạn sinh viên K29A vào ngày 27/6/2026. Vì vậy, đêm diễn không đơn thuần là một buổi thi cử nhận bằng, mà là cột mốc đánh dấu bước chuyển mình từ sinh viên học đường thành những người nghệ sĩ độc lập, đối diện trực tiếp với lăng kính khắt khe của giới chuyên môn lẫn công chúng.
Lựa chọn lối đi riêng biệt, thay vì sa đà vào các mô-típ tình cảm lãng mạn hay giải trí thuần túy, các “diễn viên trẻ” lớp K29A đã chọn thử sức với “Tiếng vạc sành” của tác giả Nguyễn Trung Dân. Vở kịch khai thác đề tài gai góc về tệ nạn ma túy và những hệ lụy tàn khốc cấu xé bên trong một gia đình Việt. Đây là bài toán hóc búa, đòi hỏi những người trẻ tuổi đời mười chín, đôi mươi phải có bản lĩnh vững vàng cùng tư duy thấu cảm nhân vật sâu sắc mới có thể đứng vững dưới ánh đèn sân khấu.
Tư duy lựa chọn mô-típ: Từ hiện thực xã hội đến ngôn ngữ ước lệ
Sân khấu kịch nói những năm gần đây thường có xu hướng tìm đến các thể loại tâm lý trinh thám hoặc hài kịch dân gian để dễ dàng tiếp cận người xem. Tuy nhiên, các bạn trẻ lại chọn đi ngược dòng chảy đó khi chọn một kịch bản mang đậm hơi thở của dòng kịch chính luận xã hội. Mô-típ một người con xa quê lên thành phố học tập, chịu sự cám dỗ rồi trượt dài vào con đường nghiện ngập không mới, nhưng cách khai thác của vở diễn lại tập trung vào một góc nhìn mang tính bản chất: sự tha hóa của nhân tính khi đứng trước làn khói trắng và cuộc chiến nội tâm không hồi kết của những người ở lại.
Cái hay của việc xử lý kịch bản ở đây là không lạm dụng các yếu tố giật gân, bạo lực bề nổi để câu khách. Ngược lại, ê-kíp đã khéo léo sử dụng ngôn ngữ ước lệ của sân khấu kịch để đẩy mạnh tính biểu tượng. “Tiếng vạc sành” hay những khoảng tối không gian trên sân khấu được lồng ghép như một sự ẩn dụ về bóng tối của tệ nạn đang rình rập, nuốt chửng từng mảnh nhỏ của một tổ ấm vốn dĩ rất bình yên. Trọng tâm của toàn bộ vở kịch không nằm ở việc mô tả bản thân chất gây nghiện, mà nằm ở sự phản chiếu “tệ nạn ấy” đã tàn phá cấu trúc đạo đức, bẻ gãy các mối quan hệ thiêng liêng nhất như tình mẫu tử, tình anh em và tình nghĩa xóm giềng ra sao!
Sự giằng xé nội tâm – Những bài toán tâm lý nặng đô đối với diễn viên trẻ
Sức hút của một vở kịch chính luận không nằm ở việc kể lể tình tiết, mà nằm ở dòng chảy tâm lý nhân vật. Với “Tiếng vạc sành”, việc giữ được sự kịch tính cho đến phút chót phụ thuộc hoàn toàn vào bản lĩnh kiểm soát cảm xúc của dàn diễn viên trẻ. Mỗi nhân vật đều mang một gam màu bi kịch phức tạp, biến đây trở thành một bài toán tâm lý nặng đô đòi hỏi sự dấn thân và đào sâu nghiêm túc.
Bước trượt dài của lý trí và cuộc đấu tranh thể xác
Vào vai nhân vật Hậu – người con trai út vốn là niềm tự hào của gia đình nhưng lại sa chân vào bóng tối, Duy Khang đã phải đối mặt với một áp lực không hề nhỏ. Thách thức lớn nhất đối với một diễn viên trẻ khi thể hiện vai diễn này là làm thế nào để người xem không chỉ thấy một kẻ nghiện ngập đáng sợ, mà phải thấy được bi kịch của một con người đang bị tước đoạt dần nhân tính. Sự giằng xé của nhân vật được thể hiện qua những phân đoạn đấu tranh nội tâm dữ dội. Một mặt là phần “người” với sự hối hận, lòng yêu thương hướng về mẹ và người yêu; mặt khác là sự kiểm soát hoàn toàn của bản năng khi cơn nghiện ập đến. Diễn xuất hình thể, từ ánh mắt vô hồn, hơi thở dồn dập đến các chuyển động cơ thể giật cục, đòi hỏi sự tưởng tượng và kỹ thuật giải phóng hình thể ở mức độ cao. Qua sự hướng dẫn nghiêm khắc, tỉ mỉ từ các thầy cô, người diễn viên đã phải tái hiện lại một trạng thái tâm lý mấp mé bên bờ vực, nơi mà chỉ một lựa chọn sai lầm có thể biến một thanh niên tri thức thành một thực thể xa lạ ngay trong chính ngôi nhà của mình.
Nỗi đau bất lực và bài học đắt giá về sự trưởng thành
Đối trọng với sự nổi loạn đầy bế tắc của người con là hình tượng người mẹ già khắc khổ (bà Thơm) do Thanh Tuyền đảm nhận. Đây là một vai diễn đòi hỏi độ chín về mặt trải nghiệm sống mà một sinh viên ngoài đời thực khó lòng có được ngay lập tức. Thách thức lớn nhất của Thanh Tuyền là phải rũ bỏ hoàn toàn sự năng động, trẻ trung thường ngày để tập thích nghi với nhịp sống của một người già – như trong đời thực. Từ dáng đi đứng lom khom, chậm chạp, cử chỉ run rẩy cho đến đài từ – cách nhả chữ, buông lời thoại phải có độ trễ, trầm và nặng trĩu suy tư. Nỗi đau của nhân vật không chỉ đến từ thể xác héo úa bên ngoài, mà đến từ sự bất lực tột cùng bên trong khi yêu thương con nhưng không còn đủ sức để che chở hay định hướng con tránh khỏi cạm bẫy.
Song hành cùng trục tâm lý gia đình ấy là vai diễn Hải do Tấn Phát đảm nhận. Đối với Phát, việc hóa thân và làm chủ một vai diễn nặng tính chính luận không chỉ là thử thách chuyên môn, mà còn ghi dấu hành trình bứt phá ngoạn mục của chính bản thân. Bạn xúc động chia sẻ rằng, trước khi bén duyên với mái trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM, bản thân từng nộp hồ sơ thi vào một ngôi trường nghệ thuật khác nhưng đã phải nhận kết quả thất bại do ngày đó chưa hề có chút khái niệm hay kỹ thuật diễn xuất nào.
“Trải qua 3 năm học tập và rèn luyện nghiêm túc dưới mái trường này, em nhận ra mình đã thay đổi hoàn toàn. Thầy cô không chỉ trang bị cho em một nền tảng chuyên môn vững vàng, khả năng giải phóng hình thể tốt, mà quan trọng hơn cả là đã thay đổi tư duy nghề nghiệp của em. Nhìn lại chặng đường đã qua, em thấy mình chín chắn và trưởng thành lên rất nhiều.” – Tấn Phát chia sẻ.
Sự chín chắn trong tư duy của những người trẻ như Phát đã giúp các tuyến nhân vật giao thoa mạch lạc, đẩy bi kịch vở diễn đạt đến độ lắng sâu sắc mà không bị phô phang, gượng ép.
Sự kiên định của những giá trị mộc mạc và bài học chữ “Tín”
Bên cạnh đó, các tuyến nhân vật phụ và thứ chính như Mỹ Triều (vai Thảo), Bích Trâm (vai Trinh), Xuân Vinh (vai Ba Hòm), Gia Bảo (vai cậu Út), Minh Thư (vai bé Thủy), Thanh Trúc (vai bé Thu) cũng đóng vai trò giữ nhịp và tạo nên độ dày cho bức tranh hiện thực. Trên sân khấu, nhân vật Thảo do Mỹ Triều thủ vai mang đến một gam màu đối lập – sự chân quê, mộc mạc và thiện lành của người phụ nữ miền Tây. Để chuẩn bị cho vai diễn này, nữ “diễn viên trẻ” đã phải dành nhiều tháng để rèn luyện từ giọng nói, dáng đi đứng của người mang thai cho đến cách biểu lộ cảm xúc tự nhiên, giúp nhân vật không bị rập khuôn. Sự hiện diện của nhân vật này như một lời khẳng định về những giá trị đạo đức thuần khiết của gia đình, thứ sẽ bị thử thách một cách tàn nhẫn trước các biến cố dồn dập.
Đặc biệt, nhân vật Ba Hòm của Xuân Vinh lại là một lát cắt độc đáo mang tính châm biếm xã hội. Xuất hiện ban đầu với vẻ ngoài của một “cò đất” thực dụng mang lại tiếng cười cho khán giả, nhưng càng về sau, nhân vật này lại trở thành một điểm tựa triết lý đáng suy ngẫm. Thông qua nhân vật, vở kịch khéo léo đan cài thông điệp về việc gìn giữ chữ “Tín” và chữ “Tình” giữa người với người. Trong một thế giới mà giá trị vật chất đôi khi làm mờ mắt con người, sự lựa chọn đứng về phía tình người của một nhân vật tưởng chừng như thực dụng đã tạo nên một nốt lặng đầy nhân văn, làm giảm bớt sự ngột ngạt của bi kịch chính luận.
Điểm tựa từ những “người đưa đò” thầm lặng và quả ngọt sau chặng đường rèn luyện
Những chuyển biến tích cực trong đêm diễn không phải là sự tình cờ, mà được kết tinh từ hơn 3 tháng miệt mài trên sàn tập của các bạn sinh viên K29A. Việc dám thử sức với một kịch bản chính luận nặng ký như “Tiếng vạc sành” đã khẳng định bước tiến lớn trong nhận thức làm nghề của các bạn trẻ. Từ những “tờ giấy trắng” ngày đầu nhập học – còn bỡ ngỡ với khái niệm giải phóng hình thể hay kỹ thuật phân tích tâm lý – đến nay, các sinh viên đã biết cách làm chủ năng lượng, tiết chế cái tôi để hòa nhịp vào cấu trúc tổng thể của ê-kíp. Không dừng lại ở việc thuộc thoại hay diễn tròn vai, dàn diễn viên trẻ còn chủ động trau dồi vốn sống thông qua tư liệu của thế hệ đi trước và quan sát thực tế đời sống để mang đến những nét diễn chân thực nhất.
Chứng kiến sự bứt phá ấy, ThS. Nghệ sĩ Mai Thanh Sơn – Phó Hiệu trưởng nhà trường bày tỏ niềm xúc động và nhấn mạnh: Hạnh phúc của mỗi người con là luôn có cha mẹ đồng hành, còn hạnh phúc của người học là được dẫn dắt bởi những người thầy tận tâm. Thầy bày tỏ sự vui mừng trước chặng đường đồng hành của tập thể lớp cùng thầy chủ nhiệm ThS. Cao Hùng Sơn và Đạo diễn, NSƯT, ThS. Cao Đức Xuân Hồng – người thầy tài năng, luôn dành trọn tâm huyết cho học trò. Theo Phó Hiệu trưởng, tài sản quý giá nhất các bạn nhận được sau thời gian gắn bó dưới mái trường này không chỉ dừng lại ở kiến thức, kỹ năng chuyên môn, mà chính là những tình bạn đẹp cùng tình nghĩa thầy trò sâu đậm.
Góp phần thắp sáng ngọn lửa tri ân ấy, trong vai trò người dẫn chuyện, ThS. Trần Đăng Kim Trang – Giảng viên nhà trường – không chỉ kết nối mạch cảm xúc của vở diễn, mà còn dẫn dắt khán giả bước vào những khoảnh khắc tri ân đầy thiêng liêng. Bằng lối dẫn giàu chất văn và những lời tự sự sâu lắng, cô đã đưa khán giả đi qua nhiều cung bậc cảm xúc, để rồi không ít lần cả khán phòng lặng đi trong những giọt nước mắt khi cha mẹ và thầy cô được mời lên sân khấu đón nhận lòng biết ơn từ sinh viên. Ba năm trước, cô đón các em bằng những bài học đầu tiên về văn hóa Việt Nam. Ba năm sau, cô lại đứng trên chính sân khấu ấy để kể câu chuyện thanh xuân của học trò và chứng kiến các em trưởng thành dưới ánh đèn nghệ thuật. Có lẽ, đó cũng là vòng tròn đẹp nhất của nghề giáo: “đón học trò bằng tri thức, đồng hành bằng yêu thương và tiễn các em bước vào đời bằng niềm tự hào.”
Đêm biểu diễn nghệ thuật và tri ân khép lại trong những giọt nước mắt nghẹn ngào của cả người diễn lẫn người xem. Phía sau sự thăng hoa của các diễn viên trẻ không chỉ có ánh đèn sân khấu hay sự nghiêm khắc của thầy cô, mà chính là những ánh mắt dõi theo đầy lo âu nhưng ngập tràn tự hào của các bậc làm cha, làm mẹ dưới khán phòng. Sự thấu cảm mà các em thể hiện qua vở diễn chính là lời tri ân lớn nhất gửi đến gia đình – những người đã luôn là điểm tựa thầm lặng, bao dung và nâng đỡ đam mê của con mình từ những ngày đầu bỡ ngỡ. Bức màn nhung khép lại, nhưng mở ra một niềm tin trọn vẹn: bằng tình yêu thương của gia đình, nghĩa thầy trò sâu đậm và một nhân sinh quan chính chắn, các tài năng trẻ K29A đã sở hữu một hành trang tinh thần vô giá để tự tin vững bước, cống hiến hết mình cho nền nghệ thuật nước nhà trên chặng đường phía trước!
Quốc Hương
